Τρίτη, 4 Μαΐου 2021

ΠΡΟΣΟΧΗ.......

------------------------------------------------------------------------------

εφ'όσον ΔΕΝ ακούγονται τα τραγούδια του mp3 player ή θέλετε να ακούσετε κάτι ΑΛΛΟ από συγκεκριμένη ανάρτηση, διαφορετικό εκτός playlist

πατήστε το STOP/PLAY (2 κάθετες γραμμές) και ΞΑΝΑ το PLAY/STOP στον κάτω δεξιά πορτοκαλλί mp3 player, για να σταματήσει η "γραφειοκρατία κλπ τραγούδια"! .....(το παίξιμο) ή να ακούσετε ΧΡΗΣΤΟ ΛΕΤΤΟΝΟ.....
 
------------------------------------------------------------------------------

Δευτέρα, 3 Μαΐου 2021

234-ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΕΤΤΟΝΟΣ-Τα Στρούμφ(άκια)

------------------------------------------------------------------
 από https://www.retrodb.gr/wiki/index.php/ Τα_Στρουμφ

Έτος 1984

Τα Στρούμφ

Έτος: 1984

Μεταγλωττισμένη σειρά κινουμένων σχεδίων

Παραγωγή: 1981( Η.Π.Α. )

Ξένη ονομασία: The Smurfs

256 επεισόδια( Κύκλοι επεισοδίων: 8) (Ημέρα προβολής: Τετάρτη, Σάββατο, Κυριακή)

Διάρκεια επεισοδίου: 15' / 30'

Ημερομηνία προβολής πρώτου επεισοδίου: Τετάρτη 2 Μαίου 1984

Είδος: Παιδική

Κανάλι: ΕΡΤ

Σκηνοθεσία:

Σενάριο:

Μουσική:

Ηθοποιοί: Σοφοκλής Πέππας (Μπαμπαστρούμφ) , Νίκος Σκιαδάς (Δρακουμέλ) , Μπέτυ Αρβανίτη (Ψιψινέλ (επ 1-xx)) , Μαρία Κωνσταντάρου (Στρουμφίτα) , Αννέτα Παπαθανασίου (Σπιρτούλης (επ 1-xx)) , Δημήτρης Λιγνάδης (Μελένιος (?), Βίλλυ) , Γιάννης Ζωγράφος (Γκρινιάρης, Χαχανούλης ή Λουλούκος?, Μεγαλειότατος) , Γιώργος Φραντζεσκάκης (I) , Βασίλης Καϊλας (Γοδεφρείδος, Γιόχαν) , Πάρις Θεοφανίδης , Νίκος Λυκομήτρος , Χαρά Τσακίρη (αφηγήτρια (επ. 1-xx)) , Σπύρος Μπιμπίλας , Σοφία Ολυμπίου , Άννα Παναγιωτοπούλου (Ψιψινέλ (επ xx-xx)/αφηγήτρια (επ. xx-xx)) , Λουίζα Μητσάκου (Σπιρτούλης (επ xx-xx), Σαμπίνα) , Γιάννης Ευδαίμων , Ζαχαρίας Ρόχας (Λαγούμης) , Χρυσούλα Διαβάτη (Νεραϊδοβασίλισσα, Λαίδη Μπάρμπαρα) , Ναταλία Τσαλίκη , Πέτρος Δαμουλής , Έλντα Πανοπούλου (Μάτζικα) , Μίρκα Παπακωνσταντίνου , Γιάννης Μποσταντζόγλου , Μαρία Μαρτίκα , Χρήστος Λεττονός , Ράνια Ιωαννίδου , Χριστίνα Κουτσουδάκη , Κατερίνα Πετούση , Τάσος Κωστής (Δρακουμέλ)

Σχόλια/Πλοκή:

Επαναλήψεις: 1985 (ΕΡΤ) , 1987 (ΕΡΤ) , 1990 (ΕΤ3) , 1996 (ΕΤ1) , 1999 (ΕΤ1)

Trivia: Τα Στρουμφ ("Στρουμφάκια") ήταν τόσο δημοφιλή στην Ελλάδα, που κατέκτησαν το σύνολο του τηλεοπτικού κοινού στα μέσα της δεκαετίας του '80, μικρούς και μεγάλους.

Στην Ελλάδα μεταγλωττίστηκαν και προβλήθηκαν από την ΕΡΤ οι 4 πρώτες μόνο τηλεοπτικές σεζόν της Αμερικάνικης σειράς κινουμένων σχεδίων (από τις συνολικά 9 σεζόν).

Στο ξεκίνημα της λειτουργίας του, το 1989, το Mega πρόβαλε τα Στρουμφ σε επανάληψη κάθε Σάββατο μεσημέρι 1.30 - 2.00, αλλά είχε γίνει νέα μεταγλώττιση με φωνές άλλες από αυτές της μεταγλώττισης της ΕΡΤ.

Η σειρά προβλήθηκε σε επανάληψη από την ΕΤ3 το 1990. Συγκεκριμένα, η επανάληψη της σειράς ξεκίνησε την Παρασκευή 16 Μαρτίου 1990 και ολοκληρώθηκε την Πέμπτη 25 Οκτωβρίου 1990.

Η σειρά προβλήθηκε σε επανάληψη ξανά το 1996 από την ΕΤ1, έπειτα από χρόνια απουσίας από την μικρή οθόνη. Συγκεκριμένα, η επανάληψη ξεκίνησε την xx Νοεμβρίου / Δεκεμβρίου 1996 και ολοκληρώθηκε ....


Λίστα επεισοδίων: (η λίστα επεισοδίων δεν έχει ολοκληρωθεί)

(1984):

1x01.


Τα στρουμφάκια: (η λίστα δεν έχει ολοκληρωθεί)

Σύμφωνα με τα λεγόμενα του Μπαμπαστρούμφ στο επεισόδιο της πρώτης σεζόν με τίτλο "Η μαγική... ρούμπα (The Hundredth Smurf)", τα Στρουμφάκια είναι 100 στο σύνολο. Η λίστα που ακολουθεί αριθμεί τα Στρουμφ με τα ονόματά τους (και σε παρένθεση στα Αγγλικά):

1. Μπαμπαστρούμφ (Papa Smurf)

2. Στρουμφίτα (Smurfette)

3. Σπιρτούλης (Brainy Smurf)

4. Προκόπης (Hefty Smurf)

5. Ξεφτέρης (Handy Smurf)

6. Χαχανούλης (Jokey Smurf)

7. Γκρινιάρης (Grouchy Smurf)

8. Χουζούρης (Lazy Smurf / Sleepy Smurf)

9. Κοιμήσης (Dreamy Smurf)

10. Λιχούδης (Greedy Smurf /Chef Smurf)

11. Σκουντούφλης (Clumsy Smurf)

12. Μελένιος (Vanity Smurf)

13. Ντορεμί (Harmony Smurf)

14. Μουσούδης (Tracker Smurf)

15. Λουλούκος (Painter Smurf)

16. Μουτζούρης (Sloppy Smurf)

17. Μπιμπίκος (Poet Smurf)

18. Μπιζέλης (Farmer Smurf)

19. Ζουζούνης (Nosey Smurf)

------------------------------------------------------------------
από https://www.olathessaloniki.com/2021/02/blog-post_221.html
 
Ποιος λέτε να έκανε την φωνή του Μελένιου στα "Στρουμφάκια" ;
post-feature-image
«Μια φορά και ένα καιρό σε ένα ξεχασμένο δάσος υπήρχε ένα μακρινό χωριουδάκι. Εκεί ζούσαν κάτι μικροσκοπικά πλασματάκια που τα έλεγαν Στρουμφ. 
 
Ήταν γεμάτα χαρά και καλοσύνη. Στο ίδιο δάσος όμως ζούσε και ο Δρακουμέλ, ένας φοβερός μάγος «Ω! πόσο σας μισώ απαίσια στρουμφάκια! Δεν γλυτώνετε…Μια μέρα θα πέσετε στα χέρια μου και τότε, αλίμονο σας!». 
 
Ένα από τα πιο αγαπημένα κινούμενα σχέδια της δεκαετίας του ’80 στην Ελλάδα, ήταν τα «Στρουμφάκια». Μια φανταστική κοινότητα από μικροσκοπικά μπλε ανθρωπάκια που ζούσαν στο Στρουμφοχωριό. 
 
Η αγαπημένη αυτή παρέα έβρικσε κάθε τόσο τον μπελά της από τον κακότροπο Δρακουμέλ. Έναν κακό ψιλόλιγνο μάγο που είχε σκοπό να τα χρησιμοποιήσει για να φτιάξει χρυσό με ένα παλιό μαγικό ξόρκι. Πολλές φορές όμως είχε εκφράσει και την επιθυμία να τα φάει. Δίπλα του είχε και την Ψιψινέλ, μια πανούργα γάτα που δεν χώνευε καθόλου τα γαλάζια πλασματάκια. Aρχηγός του χωριού ήταν ο Μπαρμπαστρούμφ. 

Προστάτευε πάντα τα αγαπημένα του Στρουμφ, πολλές φορές με την βοήθεια των πανίσχυρων μαγικών του φίλτρων. Αν και 542 ετών δεν κουραζόταν ποτέ να βοηθά και να προσφέρει. Ξεχώριζε γιατί πάντα φορούσε κόκκινα ρούχα. 

Είναι δημιούργημα του Βέλγου καρτουνίστα Πεγιό και η πρώτη εμφάνισή τους έγινε στις 23 Οκτωβρίου του 1958 στο γαλλοβελγικό περιοδικό κόμικ Σπιρού και Φαντάζιο. 
 
Τα εμπνεύστηκε από τα ξωτικά της σκανδιναβικής λαογραφίας. Ίσως γι΄ αυτό και κάποιοι από τους χαρακτήρες είναι ιδιαιτέρως αφελείς. Εξαίρεση αποτελεί η Στρουμφίτα που με μοναδικό όπλο την σιγουριά και την σαγήνη της προσπερνά κάθε εμπόδιο. Στην αρχή ήταν μελαχρινή, άσχημη και ύπουλη δημιούργημα του μάγου Δρακουμέλ, με σκοπό να διεισδύσει στο στρουμφοχωριό και να οδηγήσει τον Δρακουμέλ εκεί. 

Ο Μπαρμπαστρούμφ έλυσε τα μάγια και η Στρουμφίτα μετατράπηκε σε γοητευτική ξανθιά. Οι περιπέτειες τους έγιναν ιδιαιτέρως αγαπητές και έτσι σύντομα ξεκίνησαν να προβάλλονται και στην βελγική τηλεόραση από το 1965, με τίτλο «Οι περιπέτειες των Στρουμφ». Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο εκδοτικός οίκος Dupuis άρχισε να εκδίδει τόμους με τις ιστορίες που δημοσιεύονταν στο Σπιρού. O πρώτος τόμος των Στρουμφ κυκλοφόρησε το 1963 με το όνομα «Τα μαύρα Στρουμφάκια». 

Στις ΗΠΑ ο τίτλος άλλαξε σε «Μωβ Στρουμφάκια» αφού το κόμικ θεωρήθηκε ρατσιστικό. Όλα τα αγαπημένα τραγούδια της σειράς κυκλοφόρησαν σε βινύλιο και κασέτα. Αποτελούν διαχρονικές επιτυχίες αφού οι μελωδίες αλλά και οι στίχοι είναι χαρακτηριστικοί. Στην Ελλάδα η σειρά προβλήθηκε για πρώτη φορά την Τετάρτη 2 Μαΐου του 1984, από την ΕΡΤ και στη μεταγλώττιση ακούγονταν οι ηθοποιοί: 
Σοφοκλής Πέππας (Μπαμπαστρούμφ) , Νίκος Σκιαδάς (Δρακουμέλ) , Μπέτυ Αρβανίτη (Ψιψινέλ (επ 1-) , Μαρία Κωνσταντάρου (Στρουμφίτα) , Αννέτα Παπαθανασίου (Σπιρτούλης (επ 1) , Δημήτρης Λιγνάδης (Μελένιος), Βίλλυ), Γιάννης Ζωγράφος (Γκρινιάρης, Χαχανούλης ή Λουλούκος, Μεγαλειότατος) , Γιώργος Φραντζεσκάκης (I) , Βασίλης Καϊλας (Γοδεφρείδος, Γιόχαν) , Πάρις Θεοφανίδης , Νίκος Λυκομήτρος , Χαρά Τσακίρη (αφηγήτρια) , Σπύρος Μπιμπίλας , Σοφία Ολυμπίου , Άννα Παναγιωτοπούλου (Ψιψινέλ (επ xx-xx)/αφηγήτρια ) , Λουίζα Μητσάκου (Σπιρτούλης (επ xx-xx), Σαμπίνα) , Γιάννης Ευδαίμων , Ζαχαρίας Ρόχας (Λαγούμης) , Χρυσούλα Διαβάτη (Νεραϊδοβασίλισσα, Λαίδη Μπάρμπαρα) , Ναταλία Τσαλίκη , Πέτρος Δαμουλής , Έλντα Πανοπούλου (Μάτζικα) , Μίρκα Παπακωνσταντίνου , Γιάννης Μποσταντζόγλου , Μαρία Μαρτίκα , Χρήστος Λεττονός , Ράνια Ιωαννίδου , Χριστίνα Κουτσουδάκη , Κατερίνα Πετούση , Τάσος Κωστής (Δρακουμέλ)
------------------------------------------------------------------
από https://zizanio.gr/foni-ithopoiou-pou-ekane-ta-stroumfakia/

Στρουμφάκια: Ο Έλληνας ηθοποιός που ήταν η φωνή του Χαχανούλη και του Σκουντούφλη

21 Οκτ 2016

Ο Δημήτρης Λιγνάδης έχει χαρίσει τη φωνή του σε δύο από τα αγαπημένα Στρουμφάκια, τον Χαχανούλη και τον Σκουντούφλη όπως ανέφερε στην εκπομπή του Δημήτρη Αρναούτογλου (Διόρθωση Blogger: Δημήτρη=>Γρηγόρη). Προφανώς, στους τίτλους του κινουμένου σχεδίου υπήρχε το όνομα του, όμως ελάχιστοι το γνώριζαν ή το θυμούνταν.

Συγκεκριμένα, ο Δημήτρης Λιγνάδης ανέφερε για τις φωνές του Χαχανούλη και του Σκουντούφλη.

“Είχα δανείσει τη φωνή μου στα Στρουμφάκια που ήταν πολύ της μόδας τότε. Έκανα δέκα χρόνια μεταγλώττιση από το ’82 μέχρι το ’92, όχι μόνο σα Στρουμφάκια, αλλά και για άλλα παιδικά. Μάλιστα τότε ντρεπόμουν γιατί εμένα το ίνδαλμα μου ήταν ο Μινωτής, και παραμένει. Και ντρεπόμουν να το λέω αυτό, και όταν μου ξέφευγε σε καμία συνέντευξη, ενώ άκουγαν που έλεγα ότι έχω παίξει Επίδαυρο, γιατί είχα παίξει όντως πολύ τότε που ήμουν στο Εθνικό, έλεγαν “Τι; Τα Στρουμφάκια; Α για πες μας λίγο”.

Φαντάσου ότι έφευγα από τη μεταγλώττιση και πήγαινα και έκανα πρόβες με τον Μινωτή. Αυτή η ανισότητα ίσως με ζωγραφίζει και για το πώς είμαι στη ζωή μου”.

Ο ηθοποιός παρακολούθησε μαζί με τον Γρηγόρη Αρναούτογλου ένα μικρό απόσπασμα από τις μεταγλωττίσεις της εποχής. Αρνήθηκε πάντως να ξανακάνει τη φωνή του Χαχανούλη και του Σκουντούφλη στο live του στούντιο. “Δεν το έχω κάνει σε κανέναν, συγγνώμη”, είπε χαρακτηριστικά.

Δείτε το απόσπασμα:

21 Οκτ 2016

Αυτή την εποχή ο Δημήτρης Λιγνάδης διασκευάζει και σκηνοθετεί το αριστούργημα του Ουίλιαμ Σαίξπηρ “Ρωμαίος και Ιουλιέτα” με τους πρωταγωνιστικούς ρόλους να τους αναλαμβάνουν έφηβοι ηθοποιοί, οι οποίοι βρίσκονται σχεδόν στην ίδια  ηλικία, στην οποία ήταν και οι πραγματικοί ήρωες του έργου. Το έργο ανεβαίνει στο Θέατρο Πάνθεον (Πειραιώς 166 Ταύρος).

Ρωμαίος θα είναι ο 16χρονος Γιάννης Τσουμαράκης, και Ιουλιέτα η 15χρονη Δανάη Βασιλοπούλου. Στις εκπλήξεις της παράστασης συγκαταλέγεται και η επιλογή του Στάθη Ψάλτη, ο οποίος θα υποδυθεί την παραμάνα της Ιουλιέτας.

Οι συντελεστές:

Φωτιστικός Σχεδιασμός: Χρήστος Τζιόγκας

Βοηθοί Σκηνοθέτη: Αναστασία Διαμαντοπούλου

Κωνσταντίνος Μουταφτσής

Μake up – μαλλιά Παντελής Τουτουντζης

Βοηθός Σκηνογράφου: Ελίνα Δράκου

Σημείωση Blogger: ....Όταν οι καλλιτεχνικές ανησυχίες (!) μπερδεύονται με τις ανθρώπινες ιδαιτερότητες, οι διαχωριστικές γραμμές .....γίνονται δυσδιάκριτες και χρειάζεται βοήθεια ....ειδικευμένου και πολυπράγμωνα ποινικολόγου. Πιθανόν αυτό το καλλιτεχνικό σαιξπηρικό "έργο", με ....έφηβους πρωταγωνιστές, να ήταν και το κύκνειο άσμα ή αρχή της .....αποδόμησης, για τον εν λόγω.
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------

 

Παρασκευή, 18 Δεκεμβρίου 2020

233-ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΕΤΤΟΝΟΣ - Ποιήματα (Εκδόσεις Μετρονόμος 2020)

ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΕΤΤΟΝΟΣ - Ποιήματα (Εκδόσεις Μετρονόμος 2020)

-------------------------------------------------------------

ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΩ σε μιά διευκρίνιση, ότι με κανένα τρόπο ΔΕΝ συνδέομαι, με την εν λόγω επανέκδοση, ούτε εγώ προσωπικά, ούτε το ιστολόγιο που δημιούργησα στην μνήμη του Χρήστου.... Είναι καθαρά πρωτοβουλία τρίτου. 

Γεγονός είναι ότι πρόκειται για μιά επιμελημένη επανέκδοση ποιημάτων του Χρήστου και ....μιά καλή αφορμή για ένα μικρό δωράκι σε όσους τον θυμούνται ακόμα..... ή να πρωτογνωρίσουν τις πολύπλευρες καλλιτεχνικές του, δραστηριότητες!

-------------------------------

https://www.lifo.gr/articles/book_articles/302926/ta-poiimata-toy-xristoy-lettonoy-apo-to-1970-epanakykloforoyn-se-mia-nea-ekdosi

Τα ποιήματα του Χρήστου Λεττονού από το 1970

επανακυκλοφορούν σε μία νέα έκδοση

 

ΦΩΝΤΑΣ ΤΡΟΥΣΑΣ

Ο Χρήστος Λεττονός (1949-1994), όπως έχουμε γράψει κι άλλες φορές, υπήρξε ένας πολυδιάστατος καλλιτέχνης, καθώς στην σύντομη ζωή του πρόλαβε να ασχοληθεί με την τραγουδοποιία, την υποκριτική, την πεζογραφία, την ποίηση και την ζωγραφική.

Μπορεί στα χρόνια του '70 και τις αρχές του '80, όταν βρισκόταν πιο γερά στα πράγματα, να έγινε πασίγνωστος από το τραγούδι κατά πρώτον (καθώς συμμετείχε, πέραν των προσωπικών δίσκων του, σε άλμπουμ των Γιάννη Σπανού, Δήμου Μούτση, Γιώργου Χατζηνάσιου και Γιάννη Λογοθέτη), όπως και από την τηλεόραση (συμμετείχε στο σίριαλ Εν Τούτω Νίκα, το 1973-74 και σε άλλα μεταγενέστερα, όπως στην Αστροφεγγιά το 1980), όμως και οι άλλες δραστηριότητές του, οι όχι και τόσο προβεβλημένες, δεν υπήρξαν λιγότερο σημαντικές.

Εξάλλου μπορούμε να υποθέσουμε με βεβαιότητα πως η ποίηση ήταν από τις πρώτες Τέχνες, που συνεπήρε από πολύ νωρίς τον Χρήστο Λεττονό, καθώς εμφανίζεται δημόσια, ως ποιητής, στα 16 μόλις χρόνια του(!), το 1965, στο περιοδικό Νέα Πορεία (τεύχος #129-130, Νοέμβριος-Δεκέμβριος), που τυπωνόταν στην Θεσσαλονίκη από τον ποιητή Χρήστο Ντάλια.

Η ποίηση του Λεττονού είναι ασφυκτική. Και αυτή την ασφυξία δεν την μεταφέρει μόνον ο ίδιος στις λέξεις του, αλλά μεταφέρεται ως αίσθημα (η ασφυξία) και στους αναγνώστες του.

Τα τρία ποιήματά του είχαν τίτλους Απόψε έχω καλέσει τους νεκρούς, Το πλοίο με τους κρεμασμένους, Μια εγκατάλειψη θεληματική, και διαφαίνονταν σ' αυτά, από τόσο νωρίς, ορισμένα χαρακτηριστικά της ποιητικής τέχνης του, που θα τα συναντούσαμε στην πορεία και στις πιο ώριμες στιγμές του.

Ο Χρήστος Λεττονός, ως ταλαντούχος τραγουδοποιός, έγραφε συχνά και τους στίχους στα τραγούδια του, αν και τα περισσότερα απ' αυτά (δηλαδή σε όσα είχε γράψει μουσική, στίχους, αποδίδοντάς τα κιόλας) παραμένουν ανέκδοτα μέχρι σήμερα.

Η ποίηση του Λεττονού είναι ασφυκτική. Και αυτή την ασφυξία δεν την μεταφέρει μόνον ο ίδιος στις λέξεις του, αλλά μεταφέρεται ως αίσθημα (η ασφυξία) και στους αναγνώστες του.

Ο Λεττονός ασφυκτιά στο σώμα του, το καταριέται, νοιώθει να τον παραλύει η ενοχή, αλλά παράλληλα ξέρει πως οι ευαισθησίες του είναι εκείνες που τον κρατάνε ζωντανό. Η φυγή, επίσης, είναι κάτι που τον απασχολεί, το περιβάλλον που ζει, καθώς θέλει να απομακρυνθεί απ' αυτό, ακόμη και προς άγνωστη κατεύθυνση. 

Είναι μια ποίηση που κρύβει έντονα συναισθήματα, που δεν μπορείς να την αγνοήσεις, ακόμη και με αυστηρά κριτήρια παρότι προέρχεται από έναν 16χρονο.

Να ένα ποίημα από 'κείνα τα πρώιμά του:

ΤΟ ΠΛΟΙΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΡΕΜΑΣΜΕΝΟΥΣ

Ο αέρας γέμισε ψυχές.

Το πλοίο με τους κρεμασμένους

έφευγε στο άγνωστο.

Χιλιάδες μάτια τρύπησαν την ομίχλη

κι' αντίκρυσαν τις κρεμάλες.

Χιλιάδες χελιδόνια κάθησαν

στα κεφάλια των κρεμασμένων.

Γρήγορα όμως αποκοιμήθηκαν

κι' έπεσαν στη θάλασσα.

Τότε μόνο οι κρεμασμένοι έκλαψαν!

Την επόμενη χρονιά ο Χρήστος Λεττονός εμφανίζεται ξανά στην Νέα Πορεία (#141-142, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1966) με πέντε καινούρια ποιήματα. Οι τίτλοι τους: Χαμόγελα, Εποχές, Μοναξιά, Οι λεύκες, Νεκροψία.

Το περιοδικό σημειώνει:

«Στο αντίστοιχο τεύχος του 1965 η Νέα Πορεία παρουσίασε τρία άλλα ποιήματα του Χρήστου Λεττονού. Σήμερα, ύστερα από ένα ακριβώς χρόνο δημοσιεύουμε νεώτερη εργασία του. Πρόκειται για πολύ νέο αλλά με πλούσια αισθήματα ποιητή κι η Νέα Πορεία αισθάνεται ευτυχής που τον παρουσιάζει».

Ο X. Λεττονός είναι επηρεασμένος φυσικά από τους ποιητές της Θεσσαλονίκης, από τον Ντίνο Χριστιανόπουλο και τον Νίκο-Αλέξη Ασλάνογλου, αλλά είναι εμφανές πως έχει τη δική του προσωπικότητα, που θα τον οδηγήσει στη διαδρομή σε ακόμη πιο σημαντικές καταγραφές. 

Δείγμα και από εδώ:

XAMΟΓΕΛΑ

Κουράστηκα να χαμογελώ

γεμάτος προσποίηση

γαντζωμένος σε δείχτες

σταματημένων ρολογιών

– ρολογιών που δε μπορώ να κουρδίσω.

Κουράστηκα ν' αναμετρώ

τις λιγοστές αναμνήσεις μου.

Κοροϊδεύω με χαμόγελα

όσους με πλησιάζουν

και χαράζω

με κοφτερές λεπίδες

το σώμα μου

γυρεύοντας το φως

που εγκατέλειψα.

Νέα και τελευταία εμφάνιση του Χρήστου Λεττονού στην Νέα Πορεία το 1968 (#163-164, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος), με τα ποιήματα Από Καιρό και Μνήμες. Στα 19 του πλέον είναι ένας ποιητής με διαμορφωμένη αισθητική γραμμή και λεκτική δράση.

ΜΝΗΜΕΣ

Αποπνιχτικές μνήμες ημερών

πολιορκούνε τη σκέψη μου

μηνώντας πως δεν πρόκειται να ησυχάσω ποτέ.

Ανάπαυση υπήρχε κάποτε.

Τώρα

ανώφελη ροή

άσκοπη δράση

κουρασμένη αντίδραση

στη θέα

του γνώριμου προσώπου.

Το 1970, τον Αύγουστο εκείνης της χρονιάς, ο Χρήστος Λεττονός στα 21 του, ως ποιητής που ξέρει πλέον τι θέλει και τι ζητά, θα τυπώσει (ιδιωτικά) το μοναδικό ποιητικό βιβλίο του, υπό τον τίτλο Εποχές, σε 1000 αντίτυπα.

Σημείωση Blogger: Υπάρχει μετά από μιά δεκαετία (γύρω στο 1980) και δεύτερη ιδιωτική έκδσοη ποιημάτων του Χρήστου, που άκόμα ΔΕΝ προετοίμασα για δημοσίευση

Η πρώτη έκδοση της ποιητικής συλλογής «Εποχές» του Χρήστου Λεττονού (Αύγουστος 1970)

Αυτό το βιβλίο, που συμπληρώνεται και με κάποια «κατάλοιπα ποιήματα», επανεκδίδεται τώρα (Σεπτέμβριος 2020) από τις εκδόσεις Μετρονόμος, με νέο εξώφυλλο από τον Πέτρο Παράσχη, επιμέλεια από τον Θανάση Θ. Νιάρχο και με δύο προλόγους –

ο ένας γραμμένος από τον ποιητή Γιάννη Κοντό (1943-2015) και ο άλλος από τον ποιητή Βαγγέλη Χρόνη (γενν. 1947). 

Ο Γ. Κοντός γράφει για την προσωπική γνωριμία του με τον Χρήστο Λεττονό, που συνέβη στο τυπογραφείο των Α. & Ι. Χρυσοχόου, επί της Γερανίου 7, στο κέντρο της Αθήνας, όταν ετοίμαζε κι εκείνος το πρώτο βιβλίο του, την Περιμετρική [Ιδιωτική Έκδοση, Νοέμβριος 1970]. Το κείμενο του Γ. Κοντού προέρχεται από τον Μάρτιο του 2005 και σε κάποιο σημείο του διαβάζουμε:

«Στα ποιήματα εκείνα (του Χρήστου Λεττονού) υπήρχε ατμόσφαιρα ιδιαίτερη και χώμα νοτισμένο – ήταν σωματική ποίηση. Σαφώς τοποθετείται στο μοντέρνο, στα πρώτα σπέρματα της γενιάς του '70. Αργότερα έμαθα ότι ο ποιητής είχε σπουδάσει ηθοποιός και τραγουδούσε σε μπουάτ της Θεσσαλονίκης. Ένας πραγματικός καλλιτέχνης. Συναντηθήκαμε δυο-τρεις φορές σ' εκείνο το τυπογραφείο, ανταλλάξαμε τα βιβλία μας, φιληθήκαμε και δώσαμε υποσχέσεις να μη χαθούμε. Αλλά χαθήκαμε! Έπειτα από καιρό όμως τον είδα να παίζει και να τραγουδάει στο παιδικό έργο Ο Μορμόλης (1974). Πήγα στα παρασκήνια και τα είπαμε. Ένα ηφαίστειο σιγόκαιγε μέσα μας για τέχνη και ζωή».

Τέσσερα λογοτεχνικά περιοδικά, που φιλοξένησαν ποιήματα του Χρήστου Λεττονού.

Νέα Πορεία (#129-130, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1965), Διαγώνιος (#12, Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 1975), Η λέξη (#5, Ιούνιος 1981), Περίπλους (#11, Φθινόπωρο 1986).

Ο Χρήστος Λεττονός, ως ποιητής, ανήκει οπωσδήποτε στη λεγόμενη «Γενιά του '70», τα ποιητικά χαρακτηριστικά της οποίας περιγράφει ο κριτικός Αλέξης Ζήρας στον τόμο Γενιά του '70 [Εκδόσεις Όμβρος, 2001]. Ποια είναι αυτά;

1. Η προϊούσα έκλειψη των «μεγάλων φωνών». Η νέα ποίηση μοιάζει ξεκομμένη από την προηγούμενή της με λιγότερα ουμανιστικά χαρακτηριστικά, πιο ιδιωτική και πιο συσπειρωμένη στον δικό της κόσμο.

2. Οι ποικίλες έννοιες την πρωτοπορίας. Βασικά η νέα ποίηση επαναπροσδιορίζει την ταύτιση μοντερνισμού και πρωτοπορίας, και βασικά την ανατρέπει. 

3. Η ηθική πρόσληψη της ποιητικής παράδοσης. Η «ήττα» της προηγούμενης ποιητικής γενιάς διαπερνά την νεότερη προς πάσα κατεύθυνση, διευρύνοντας το υπαρξιακό τραύμα.

4. Μινιμαλιστική οπτική και σμίκρυνση του ορίζοντα των προσδοκιών.

5. Ο μεταμοντέρνος κλασικισμός και η λαγνεία του θανάτου. Οι δραματικοί τόνοι τής ποίησης του Κώστα Καρυωτάκη π.χ. έχουν ενσωματωθεί στην νεότερη ποίηση, η οποία αντιμετωπίζει τον θάνατο ως ένα επικίνδυνο παιχνίδι.

Χρήστος Λεττονός «Τα Ποιήματα» [Μετρονόμος, Σεπτέμβριος 2020]. Επανατύπωση της συλλογής του 1970, με επιπρόσθετα ποιήματα. Τρία ποιήματα του Χρήστου Λεττονού από την συλλογή του Εποχές (1970),

έτσι όπως τώρα επανεκδίδονται ως Τα Ποιήματα, από τον Μετρονόμο.

ΚΥΚΛΟΣ

Πέθανα πριν συμπληρώσω

τον κύκλο,

πριν προλάβω να τελειώσω

την περιπέτεια.

Ο διαβήτης μού ξέφυγε

από τα χέρια

και μπήχτηκε ολόισια στην ψυχή μου.

Ήταν εύκολο να πεθάνω

σ' έναν χώρο ανύπαρκτο.

 

ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΗ

Τριγυρνώ σε δρόμους άγνωστους.

Η αναζήτηση σπιθίζει στα μάτια μου

εξασθενίζει την όραση.

Πώς θα σε γνωρίσω σ' αυτή την πόλη

που κανείς δεν μαντεύει

τη σημασία της συνάντησης;

Πώς θα σε κρατήσω

αν σε βρω;

Δεν έχω τίποτα να σου δώσω.

Έχασα κάθε δυνατότητα επιστροφής.

 

ΣΤΟ ΣΙΝΕΜΑ

Στο σινεμά

μες στο σκοτάδι δίπλα μου

κλαις

κι εγώ βλέπω το φιλμ.

Βλέπω το φιλμ

– τι να σου πω.

Καταλαβαίνω τι σημαίνει ν' αγαπάς

και να σε απωθούν.

Στο σινεμά

με βλέπεις σιωπηλά μες στο σκοτάδι

και δεν τολμάς να με αγγίξεις.

Στο σινεμά

κλαις μες στο σκοτάδι

κι εγώ προσέχω

μια το φιλμ – μια εσένα.

 

Στα πρώτα χρόνια του '70 ο Χρήστος Λεττονός πρωταγωνιστεί στο κύκλωμα των μπουάτ της Αθήνας πια, καθώς έχει μετακομίσει από την Θεσσαλονίκη, θα μπει σιγά-σιγά και στη δισκογραφία, σε δίσκους ορόσημα όπως ήταν οι «Μαρτυρίες» (1974) και η «Τετραλογία» (1975) του Δήμου Μούτση, αλλά την ποίηση δεν την ξεχνά. Βιβλίο μπορεί να μην τύπωσε ξανά, αλλά ποιήματά του συναντάμε σε διάφορα λογοτεχνικά και όχι μόνον περιοδικά.

Σημείωση Blogger: Υπάρχει μετά από μιά δεκαετία (γύρω στο 1980) και δεύτερη ιδιωτική έκδσοη ποιημάτων του Χρήστου, που άκόμα ΔΕΝ προετοίμασα για δημοσίευση 

Για παράδειγμα, τέσσερα νέα ποιήματά του δημοσιεύονται στο περιοδικό Διαγώνιος του Ντίνου Χριστιανόπουλου (τεύχος #12, Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 1975). Οι τίτλοι τους είναι: Φοιτητής μαθηματικών, Ευκλείδης, Σαββατόβραδο και Το γραφείο. Και τα τέσσερα αυτά ποιήματα υπάρχουν στην έκδοση του Μετρονόμου, στο κεφάλαιο

«Κατάλοιπα ποιήματα».

Εδώ τα ποιήματα δεν είναι πια τόσο λιτά, τόσο μινιμαλιστικά. Είναι μακρόσυρτα, ενώ η προσωδία τους φαίνεται να είναι επηρεασμένη από την beat αμερικάνικη ποίηση, η οποία τότε, το 1975, άρχιζε να γίνεται περισσότερο δημοφιλής και στην Ελλάδα.

Δεν ξέρουμε αν ο Allen Ginsberg ή ποιητές όπως ο Λευτέρης Πούλιος και ο Γιώργος Μαρκόπουλος είχαν επηρεάσει περισσότερο τον Χρήστο Λεττονό, εκείνο που ξέρουμε είναι πως ποιήματα όπως το Ευκλείδης δεν γίνεται να περάσουν απαρατήρητα.

ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ

δεν είμαι γω για στέρεα οικοδομήματα Ευκλείδη

έτσι διαλυμένος που σε κοιτάω μπεκρουλιάζοντας

στο μυαλό τρεμουλιαστές κραυγές χιλιάδων βιολιών

με διώχνουνε να κοιμηθώ στις παραλίες

κάτω απ' τις τέντες των μανάβικων

ανάμεσα σε χρυσούς καρπούς και φώτα από ταβέρνες

δίχως πηδάλιο όταν έρχεσαι σ' αναγνωρίζω

όμως συνήθως με κοιτάς με σοβαρή διαφάνεια στο βλέμμα απωθητική

πετάς τα στεφάνια των βασιλιάδων και τα δικά μου τα μαγιάτικα στο χώμα

είσαι απρόσιτος

άνεμος που μόλις περνάει και μόλις τον νιώθουμε στον αυχένα

αβέβαιοι αν η σάρκα μας ανασαίνει ήττες ή θριάμβους

προγονικά αμαρτήματα που τέλειωσαν σε μιαν αυγή των ματιών σου

όλα κίτρινα

φαγωμένα από σαράκια και μεσημεριάτικες επίμονες βροχές

ξεθωριάζουν οι κυρίες που λιάζονται στην παραλία

οι γυμνές πολιτείες βιάζονται να κλείσουν ραντεβού σε ταβέρνες

το επόμενο ραντεβού με μαλλιά ποτισμένα με ιώδιο και αλάτι

κάποιου μπάσταρδου καλοκαιρινού Ποσειδώνα

τρόπαιο στην παραλία

οι ευτυχισμένες στιγμές των Γραφών

καλούν επίμονα τον άσωτο υιό τους να γυρίσει

μα δεν κουνάνε ούτε το δαχτυλάκι τους

δεν αγωνίζονται

όπως οι μεταμεσονύκτιοι εραστές στα τελευταία τους

που έχουν ακόμα θάρρος κι ανασαίνουν

κάτω απ' τις λάμπες της παραλίας

βράδιασε και δεν το κατάλαβες

ο κόσμος κοιμήθηκε μα εσύ κοιτάς ακόμα το κορμί σου

κάτω απόνα μελανό φεγγάρι

μάζεψέ τα και δρόμο

η παραλία ερήμωσε τα ταβερνάκια άδειασαν

τι περιμένεις και δε φεύγεις από δω

σκέπασε με τις παλάμες το δέρμα σου που μαράθηκε απότιστο

κατέβα λασκάροντας μοναχός τα σκοινιά

στην άλλη ζωή που λέγαμε

 

Ένα άλλο ποίημα, ίσως ό,τι πιο σημαντικό έγραψε εκείνη την εποχή ο Χρήστος Λεττονός, είναι δημοσιευμένο στο περιοδικό Panderma του Λεωνίδα Χρηστάκη (#16, Οκτώβρης 1976). Ο τίτλος του είναι Ο υποτιθέμενος βυζαντινός πατριώτης, είναι πολύστιχο και πολυδαίδαλο, διαβάζεται σαν κείμενο, διαθέτοντας όμως ποιητική ροή, είναι παραληρηματικό, ερωτικό, δηλαδή ομοερωτικό, με ελάχιστες «κύριες» αναφορές (ανάμεσα ο Μάνος Χατζιδάκις και ο Leonard Cohen – πρότυπού του επί χρόνια, όπως είχε πει ο ίδιος ο Χρήστος Λεττονός για τον μεγάλο καναδό τροβαδούρο, ποιητή και λογοτέχνη) και είναι δύσκολο να μεταφερθεί εδώ, έστω και σ' ένα μικρό τμήμα του, επειδή θα διαβαστεί εντελώς ξεκομμένο σε σχέση με τα «πριν» και τα «μετά» του. (Το ποίημα δεν υπάρχει ούτε στην έκδοση του Μετρονόμου).

Νέες δημοσιεύσεις σε λογοτεχνικά περιοδικά θα ακολουθήσουν. Εδώ, στο συγκεκριμένο κείμενο, γράφουμε για όσες έχουν πέσει στην αντίληψή μας, αλλά ο... φάκελος παραμένει ανοιχτός, καθώς, σίγουρα, θα υπάρχουν κι άλλες.

Περιοδικό Η λέξη, τεύχος #5, Ιούνιος '81. Καταγράφονται τα ποιήματα Σαν εσάς είμαι και γω, Η πλατεία και Από παντού (και τα τρία ανθολογούνται στην έκδοση του Μετρονόμου). Εξαιρετικός κι εδώ Χρήστος Λεττονός...

ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ

Μας διώχνουν Αγαμέμνονα από παντού

χανόμαστε σε όνειρα ασετυλίνης

καμένο χόρτο ό,τι αγαπήσαμε

Σταματημένοι σε μεσονύκτιο λεωφόρο

γυρίζουμε το βλέμμα μεθυσμένοι

δρόμοι επαρχιακοί στο πλάι λεύκες

νεκροταφεία παλιά κυπαρισσόδεντρα

Μας διώξανε από παντού

γκρεμίσανε τα ουρητήρια των προγόνων μας

ξηλώσανε τα πάρκα που παρηγορούσανε τις νύχτες μας

Η ηθική τους συμμετρία

μάς έδιωξε

Τι λες να κάνουμε

Τι

 

Τα πιο πρόσφατα δημοσιευμένα ποιήματα του Χρήστου Λεττονού που εντοπίζονται τυπώθηκαν για το ζακυνθινό λογοτεχνικό περιοδικό Περίπλους (#11, Φθινόπωρο '86). Είναι έξι ποιήματα, χωρίς τίτλους. Ορισμένα είναι «τυπικής» έκτασης, όμως κάποια άλλα είναι εντελώς επιγραμματικά – που δείχνουν ίσως και μιαν ορισμένη συναισθηματική φάση του ποιητή, ο οποίος εν προκειμένω γίνεται αδήριτα ουσιώδης.

είμαι αυτός που κάνει ώτο-στοπ

είσαι φρενάρισμα

Δημοσιευμένα ποιήματα του Χρήστου Λεττονού υπάρχουν, επίσης, στο christoslettonos.blogspot.com

Το Ο παράδεισος είναι δικός σας εμπεριέχεται και στο βιβλίο τού Μετρονόμου, όπως εμπεριέχονται και τα ποιήματα Ο Σίσυφος, Ανάσα του καλοκαιριού, Η μετακόμιση και Ο περίπατος.

Φυσικά ο Χρήστος Λεττονός, ως ταλαντούχος τραγουδοποιός, έγραφε συχνά και τους στίχους στα τραγούδια του, αν και τα περισσότερα απ' αυτά (δηλαδή σε όσα είχε γράψει μουσική, στίχους, αποδίδοντάς τα κιόλας) παραμένουν ανέκδοτα μέχρι σήμερα. Έχουν περάσει πάντως κάποια, λίγα, και στη δισκογραφία, όπως είναι «Το πρώτο επισκεπτήριο» από το τελευταίο προσωπικό άλμπουμ του «Στρατιωτικά», του 1982.

Ας κλείσουμε με αυτό το τραγούδι υπενθυμίζοντας πως ο Χρήστος Λεττονός έφυγε γρήγορα και απρόσμενα από τη ζωή, μόλις στα 45 του, τον Ιούνιο του 1994, καθώς υπέκυψε λόγω καθολικών εγκαυμάτων, στο νοσοκομείο ΚΑΤ, μετά από φωτιά που είχε ξεσπάσει σε σπίτι που βρισκόταν στη Μερέντα του Μαρκόπουλου Αττικής.

Το πρώτο επισκεπτήριο

https://www.youtube.com/watch?v=nvTAJQfFaQc

-------------------------------------------------------------